Η προστασία της ιδιωτικής περιουσίας απέναντι σε αυθαίρετους ή εσφαλμένους σχεδιασμούς της Διοίκησης αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα. Πρόσφατα, το Ε’ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), με την υπ’ αριθμόν 1778/2024 απόφασή του, έκανε δεκτή αίτηση ιδιοκτητών, ακυρώνοντας εν μέρει την απόφαση του Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής για τον καθορισμό των ορίων αιγιαλού και παραλίας στη θέση «Πέρλια» του Δήμου Πόρου.
Οι ιδιοκτήτες του ακινήτου προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη, καθώς με την επίμαχη απόφαση του 2017, τμήμα της ιδιοκτησίας τους, εμβαδού 46,45 τ.μ., χαρακτηρίστηκε αυθαιρέτως ως παραλία. Αυτή η πράξη οδηγούσε ουσιαστικά σε αναγκαστική απαλλοτρίωση τμήματος ιδιωτικής περιουσίας, με τεράστιο οικονομικό και νομικό αντίκτυπο για τους ιδιοκτήτες.
Όπως ορθά προβλήθηκε και αναδείχθηκε από τη δικηγόρο κα. Αλεξανδροπούλου, το ΣτΕ ακύρωσε την απόφαση κρίνοντας ότι έπασχε από πλημμελή αιτιολογία. Ειδικότερα, το Δικαστήριο διαπίστωσε ότι:
Συνεπώς, η πράξη της Διοίκησης ακυρώθηκε για τα επίμαχα σημεία και η υπόθεση αναπέμφθηκε για νέα, νόμιμη κρίση, προστατεύοντας πλήρως την ιδιοκτησία των εντολέων μας.
Η απόφαση αυτή επιβεβαιώνει ότι η Διοίκηση έχει δέσμια αρμοδιότητα κατά τον καθορισμό του αιγιαλού ως φυσικού φαινομένου, ωστόσο η δημιουργία ζώνης παραλίας οφείλει να αιτιολογείται απολύτως σαφώς. Πρέπει πάντα να λαμβάνεται υπόψη η μορφολογία της ξηράς και τα νομίμως υφιστάμενα τεχνικά έργα, όπως ορίζει το άρθρο 9 του ν. 2971/2001.
Αντιμετωπίζετε πρόβλημα από εσφαλμένο καθορισμό αιγιαλού που ισοδυναμεί με απαλλοτρίωση τμήματος της ιδιωτικής σας περιουσίας; Η δικηγόρος Διαμάντω Αλεξανδροπούλου και η εξειδικευμένη ομάδα του γραφείου μας διαθέτουν την απαραίτητη εμπειρία στην ακυρωτική διαδικασία ενώπιον του ΣτΕ. Επικοινωνήστε μαζί μας σήμερα για να εξετάσουμε τα νομικά δεδομένα της δικής σας υπόθεσης.
Αριθμός 1778/2024
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Ε’
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 8 Νοεμβρίου 2023…
1. Επειδή, για την άσκηση της υπό κρίση αιτήσεως έχει καταβληθεί το νόμιμο παράβολο [..]
2. Επειδή, με την αίτηση αυτή ζητείται η ακύρωση της 74472/6066/13.9.2017 αποφάσεως του Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής…
Αριθμός 1778/2024
ΤΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΤΗΣ ΕΠΙΚΡΑΤΕΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ Ε’
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 8 Νοεμβρίου 2023, με την εξής σύνθεση: Αντιπρόεδρος, Πρόεδρος του Ε’ Τμήματος, Σύμβουλοι, Πάρεδροι. Γραμματέας.
Για να δικάσει την από 17 Νοεμβρίου 2017 αίτηση:
των: 1) και 2) εταιρείας με την επωνυμία, οι οποίοι παρέστησαν με την δικηγόρο Διαμάντω Αλεξανδροπούλου (Α.Μ. 29023), που την διόρισαν με πληρεξούσιο,
κατά των: 1) Υπουργού Εσωτερικών, ο οποίος παρέστη με, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, κατέθεσε δήλωση σύμφωνα με το άρθρο 26 του ν. 4509/2017, περί μη εμφανίσεώς της, και 2) Υπουργού Οικονομικών, ο οποίος παρέστη με, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, κατέθεσε δήλωση σύμφωνα με το άρθρο 26 του ν. 4509/2017, περί μη εμφανίσεώς.
Με την αίτηση αυτή οι αιτούντες επιδιώκουν να ακυρωθεί η υπ’ αριθ. 74472/6066/13.9.2017 απόφαση του Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής.
Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της εκθέσεως της εισηγήτριας, Παρέδρου.
Κατόπιν το δικαστήριο άκουσε την πληρεξούσια των αιτούντων, η οποία ανέπτυξε και προφορικά τους προβαλλόμενους λόγους ακυρώσεως και ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση το δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη σε αίθουσα του δικαστηρίου και αφού μελέτησε τα σχετικά έγγραφα
Σκέφθηκε κατά τον Νόμο
1. Επειδή, για την άσκηση της υπό κρίση αιτήσεως έχει καταβληθεί το νόμιμο παράβολο [..]
2. Επειδή, με την αίτηση αυτή ζητείται η ακύρωση της 74472/6066/13.9.2017 αποφάσεως του Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής «Καθορισμός των ορίων αιγιαλού-παραλίας στη θέση “ΠΕΡΛΙΑ” του Δήμου Πόρου της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων του Νομού Αττικής» (Δ! 283/27.9.2017), κατά το μέρος που με την πράξη αυτή θίγεται ακίνητο, το οποίο φέρεται ως ιδιοκτησία του πρώτου αιτούντος και εκμεταλλεύεται η δεύτερη των αιτούντων, από τον καθορισμό ζώνης παραλίας.
3. Επειδή, οι αιτούντες που επικαλούνται, με βάση στοιχεία που προσκομίζουν, εμπράγματα και ενοχικά δικαιώματα επί ακινήτου, τμήμα του οποίου, εμβαδού 46,45 τ.μ., όπως ισχυρίζονται, εμπίπτει εντός της καθορισθείσης με την προσβαλλόμενη πράξη γραμμής παραλίας, ασκούν την υπό κρίση αίτηση με έννομο συμφέρον και ομοδικούν παραδεκτώς.
4. Επειδή, όπως έχει κριθεί [ΣτΕ 55/2018, 1849/2019 κ.ά.], η κατά το άρθρο 46 παρ. 1 του π.δ. 18/1989 (Α’ 8) εξηκονθήμερη προθεσμία για την προσβολή με αίτηση ακυρώσεως της πράξεως καθορισμού οριογραμμών αιγιαλού, παλαιού αιγιαλού και παραλίας δεν εκκινεί για τους ιδιοκτήτες των θιγομένων ακινήτων από της δημοσιεύσεώς της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, αλλά από της κοινοποιήσεως ή της γνώσεως αυτής η οποία, πάντως, μπορεί να τεκμαίρεται από τα πραγματικά περιστατικά και τα εν γένει δεδομένα της συγκεκριμένης υποθέσεως.
5. Επειδή, στην προκειμένη περίπτωση, η προσβαλλόμενη πράξη δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως προσηκόντως, μαζί με το διάγραμμα που την συνοδεύει, στις 27.9.2017, η κρινόμενη δε αίτηση κατατέθηκε στο Δικαστήριο στις 18.12.2017, δηλαδή μετά την πάροδο τριών περίπου μηνών από την δημοσίευσή της. Από τα στοιχεία του φακέλου, όμως, δεν προκύπτει η καθ’ οιονδήποτε τρόπο γνώση της προσβαλλομένης πράξεως εκ μέρους των αιτούντων, με την ιδιότητά τους ως θιγομένων ιδιοκτητών ακινήτου, σε χρόνο απέχοντα πλέον των εξήντα ημερών από της καταθέσεως της αιτήσεως και, συνεπώς, η κρινόμενη αίτηση έχει ασκηθεί εμπροθέσμως.
6. Επειδή, με το άρθρο 1 παρ. 1 του ν. 2971/2001 «Αιγιαλός, και παραλία και άλλες διατάξεις» (Α’ 285), σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 3, 4, 5 και 9 του αυτού νόμου, θεσπίζεται διοικητική διαδικασία για τον, κατά δέσμια αρμοδιότητα, καθορισμό της οριογραμμής του αιγιαλού ως φυσικού φαινομένου, δηλαδή της μέγιστης αλλά συνήθους αναβάσεως των χειμερίων κυμάτων σε δεδομένη χερσαία ζώνη. Η διαπίστωση αυτή μπορεί να γίνεται με οποιοδήποτε πρόσφορο, κατά τα δεδομένα της κοινής ή της επιστημονικής πείρας, μέσο, όπως είναι και η αυτοψία των μελών της οικείας επιτροπής καθορισμού ορίων [ΣτΕ 2274/2022, 376/2016, 2245/2014, 4513/2009, 3615/2007 7μ. κ.ά.]. Περαιτέρω, η ανάγκη δημιουργίας ζώνης παραλίας (άρθρο 7) πρέπει να διαπιστώνεται από την Διοίκηση κατά τρόπο σαφή και αιτιολογημένο εν όψει, μεταξύ άλλων, της φύσεως της συνεχομένης προς τον αιγιαλό ξηράς (άρθρο 9) και της αδυναμίας να εξυπηρετηθεί από τον αιγιαλό ο κατά τον νόμον προορισμός της παραλίας, δηλαδή η επικοινωνία της ξηράς με την θάλασσα (άρθρο 2 παρ. 1). Η ανάγκη για την δημιουργία παραλίας μπορεί να προκύπτει και από τα στοιχεία του φακέλου, όπως είναι το σχετικό διάγραμμα και η μορφολογία της περιοχής που εμφαίνεται σε αυτό, στα οποία μπορεί να στηριχθεί ευθέως ο ακυρωτικός δικαστής κατά τον έλεγχο της νομιμότητας της σχετικής διοικητικής πράξεως [ΣτΕ 2169/2019, 1849/2019, 3343/2017, 1811/2016 κ.ά.].
7. Επειδή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου της υποθέσεως, κατόπιν της από 19.4.2012 αιτήσεως του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Πόρου για τον καθορισμό των οριογραμμών αιγιαλού και παραλίας στη θέση «Πέρλια» του Δήμου Πόρου, συνήλθε η προβλεπόμενη από τις προαναφερόμενες διατάξεις Επιτροπή Καθορισμού Οριογραμμών. Η Επιτροπή έλαβε υπόψη της το από μηνάς Δεκεμβρίου 2011 διάγραμμα του τοπογράφου – μηχανικού Ι.Δ.Χ, το οποίο είχε ελεγχθεί και θεωρηθεί από πολιτικούς μηχανικούς της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων του Τμήματος Τεχνικής Υποστήριξης Νησιωτικών Δήμων της Περιφέρειας Αττικής, και καθόρισε τις οριογραμμές αιγιαλού και παραλίας με βάση, μεταξύ άλλων, τη γεωμορφολογία του εδάφους και τη μορφολογία της ακτής, λαμβάνοντας υπόψη και την ύπαρξη, μεταξύ της αστικής περιοχής και της οριογραμμής, παραλιακής οδού από άσφαλτο με κυμαινόμενο πλάτος έως 13 μέτρα περίπου. Με βάση τα στοιχεία αυτά η Επιτροπή, με την από 10.7.2013 έκθεσή της, καθόρισε την οριογραμμή του αιγιαλού με κόκκινη συνεχή πολυγωνική γραμμή μεταξύ των κορυφών 1, 2, 3, … 43, 44, 45 και την οριογραμμή της παραλίας με κίτρινη συνεχή πολυγωνική γραμμή μεταξύ των κορυφών 1α’,1’, 2′, 2α’, 2β’, … 43′, 44’, 45’ παράλληλα προς τη γραμμή του αιγιαλού σε απόσταση 10 μέτρων εκτός από τις κορυφές 2’, 2α’, 2β’, 2γ’ στις οποίες έχει μεταβλητό πλάτος. Περαιτέρω, με τη μεταγενέστερη από 13.9.2017 έκθεση της Επιτροπής Καθορισμού Οριογραμμών, το όργανο αυτό επελήφθη εκ νέου του θέματος, λόγω της παρόδου μακρού χρόνου από την πρώτη από 10.7.2013 έκθεση χωρίς αυτή να επικυρωθεί αρμοδίως. Για την κατάρτιση της νεότερης εκθέσεως λήφθηκαν υπόψη τα ίδια στοιχεία που είχαν ληφθεί υπόψη και για την αρχική και, επιπλέον, η από 30.6.2016 αυτοψία της Επιτροπής στην περιοχή. Κατόπιν τούτου, η Επιτροπή καθόρισε εκ νέου τις οριογραμμές αιγιαλού και παραλίας μεταξύ των κορυφών 1, 2, … 44, 45 (και 1′, 2’ έως 44’, 45’). Οι γραμμές αιγιαλού και παραλίας, όπως καθορίσθηκαν με τη δεύτερη από 13.9.2017 έκθεση της Επιτροπής, επικυρώθηκαν με την 74472/6066/13.9.2017 προσβαλλόμενη πράξη του Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής. Την ακύρωση της πράξεως αυτής, κατά το μέρος που αφορά τον καθορισμό των οριογραμμών μεταξύ των κορυφών 31 έως 34 (και 31’ -34’) ζητούν οι αιτούντες με την υπό κρίση αίτηση.
8. Επειδή, με την κρινόμενη αίτηση προβάλλεται ότι προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε με πλημμελή αιτιολογία ως προς την χάραξη του αιγιαλού στα σημεία (κορυφές) από 31 έως 34. Ειδικότερα, προβάλλεται ότι η από 2017 έκθεση της Επιτροπής Καθορισμού των ορίων αιγιαλού και παραλίας, ενώ στηρίχθηκε στις διαπιστώσεις και το τοπογραφικό διάγραμμα της από 2013 εκθέσεως της ιδίας Επιτροπής, διαφοροποιήθηκε και μετακίνησε προς τη στεριά τη γραμμή του αιγιαλού (και κατ’ αντιστοιχία και της παραλίας), χωρίς επαρκή στοιχεία και αιτιολογία για την μετακίνηση αυτή, κατ’ επίκληση μόνον παράνομου τεχνικού έργου και συγκεκριμένα οδού, η οποία, όμως, οδός είναι διανοιγμένη και υφίσταται νομίμως ήδη από το έτος 1956, έχει δε χαρακτηρισθεί ως επαρχιακή με το β.δ. 6/8.2.1956 (Α* 47). Ο λόγος αυτός ακυρώσεως που πλήττει τον καθορισμό της οριογραμμής του αιγιαλού προβάλλεται με έννομο συμφέρον από τους αιτούντες, ανεξαρτήτως ότι το τμήμα της ιδιοκτησίας τους, εμβαδού 46,45 τ.μ., εμπίπτει μόνον στην καθορισθείσα ζώνη παραλίας, εφόσον ο καθορισμός της οριογραμμής του αιγιαλού επιδρά στο πλάτος της δημιουργούμενης ζώνης παραλίας [ΣτΕ 1264/2023 σκ. 11, 1683/2016 σκ. 3]. Περαιτέρω, ο ισχυρισμός αυτός είναι βάσιμος διότι, όπως προκύπτει από το επικυρωθέν με την προσβαλλόμενη πράξη τοπογραφικό διάγραμμα, ναι μεν ελήφθη υπόψη η υφιστάμενη από το έτος 1956 παραλιακή οδός κατά την σύνταξη της εκθέσεως της Επιτροπής το έτος 2017, όπως αναφέρεται στο έγγραφο απόψεων της Διοικήσεως προς το Δικαστήριο, πλην, δεν αιτιολογείται ειδικώς η διαφοροποίηση στο επίδικο σημείο χαράξεως του αιγιαλού και κατ’ επέκταση της παραλίας (κορυφές από 31’ έως 34’), σε σχέση με την έκθεση του 2013, η οποία επίσης είχε λάβει έργο υπόψη το ως άνω τεχνικό
9. Επειδή, με τα δεδομένα αυτά, η προσβαλλόμενη πράξη παρίσταται, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα, πλημμελώς αιτιολογημένη ως προς το προσβαλλόμενο μέρος του καθορισμού αιγιαλού μεταξύ των κορυφών 31 και 34 που διέρχεται από την οδό έμπροσθεν του επίδικου ακινήτου. Συνεπώς, η εν λόγω πράξη πρέπει να ακυρωθεί κατά τούτο και να αναπεμφθεί η υπόθεση στη Διοίκηση, προκειμένου αυτή να προβεί σε νέα κρίση ως προς την οριογραμμή αιγιαλού. Πρέπει, εξάλλου, η προσβαλλόμενη πράξη να ακυρωθεί και κατά το μέρος που αφορά την οριογραμμή της παραλίας μεταξύ των κορυφών 3Γ και 34′ που διέρχεται από το επίδικο ακίνητο, η χάραξη της οποίας συναρτάται με την οριογραμμή του αιγιαλού, και τούτο ανεξαρτήτως των λόγων ακυρώσεως που πλήττουν τη χάραξη της οριογραμμής της παραλίας [πρβλ. ΣτΕ 1996/2017, 1811/2016, 1781/2015, 1305-1302/2000],
Διά ταύτα
Δέχεται την αίτηση.
Ακυρώνει εν μέρει την 74472/6066/13.9.2017 απόφαση του Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής (Δ’ 283), ως προς τον καθορισμό των ορίων αιγιαλού και παραλίας, καθ’ ο μέρος αφορούν τη φερόμενη ιδιοκτησία των αιτούντων, αναπέμπει δε την υπόθεση στη Διοίκηση, κατά το σκεπτικό.
Διατάσσει την απόδοση του παράβολου.
Επιβάλλει στο Δημόσιο τη δικαστική δαπάνη των αιτούντων, η οποία ανέρχεται σε εννιακόσια είκοσι (920) ευρώ.