Διαχωρισμός εταίρων & μετόχων: πώς η διάσπαση εταιρείας (Ν. 4601/2019) βγάζει την επιχείρηση από το αδιέξοδο

Διαχωρισμός εταίρων & μετόχων: πώς η διάσπαση εταιρείας (Ν. 4601/2019) βγάζει την επιχείρηση από το αδιέξοδο

Μια επιτυχημένη εταιρεία χτίζεται σε χρόνια. Όταν όμως περνά στα παιδιά ή στους κληρονόμους του ιδρυτή, συχνά φέρνει μαζί της και τις πρώτες σοβαρές διαφωνίες.

Ο ένας θέλει να επεκταθεί, ο άλλος να κρατήσει τα κεκτημένα, και κάθε απόφαση καταλήγει σε σύγκρουση. Έτσι μια κερδοφόρα επιχείρηση μπορεί μέσα σε λίγους μήνες να βρεθεί σε πλήρες λειτουργικό αδιέξοδο.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η διάσπαση εταιρείας είναι συνήθως η ασφαλέστερη διέξοδος για όλους τους εταίρους.

Οι επιλογές που είναι νόμιμες αλλά κοστίζουν ακριβά

Όταν οι μέτοχοι ή οι εταίροι δεν μπορούν πια να συνεργαστούν, οι λύσεις που εξετάζονται πρώτες είναι συχνά και οι πιο επιζήμιες:

  • Λύση και εκκαθάριση της εταιρείας. Η επιχείρηση κλείνει οριστικά. Χάνονται η υπεραξία και το πελατολόγιο, ενώ οι εργαζόμενοι μένουν χωρίς δουλειά.
  • Έξοδος εταίρου με χρηματική αποζημίωση. Προβλέπεται σε ορισμένους εταιρικούς τύπους, αλλά προϋποθέτει δύο πράγματα: ότι κάποιος θέλει πραγματικά να αποχωρήσει και ότι η εταιρεία έχει τη ρευστότητα να τον αποζημιώσει. Όταν όλοι οι εταίροι θέλουν να παραμείνουν επιχειρηματικά ενεργοί, η λύση αυτή δεν εφαρμόζεται.
  • Απευθείας διανομή της εταιρικής περιουσίας (π.χ. ακινήτων). Είναι η πιο συχνή πρόταση και η πιο ακριβή. Τα ακίνητα και ο εξοπλισμός ανήκουν στο νομικό πρόσωπο της εταιρείας. Αν μεταβιβαστούν στους εταίρους ως φυσικά πρόσωπα, οφείλονται φόρος μεταβίβασης και φόρος υπεραξίας, που συχνά φτάνουν σε απαγορευτικά ποσά.

Η πιο άμεση και μη επώδυνη λύση: διάσπαση εταιρείας με τον Ν. 4601/2019

Ο Ν. 4601/2019 ρυθμίζει τους εταιρικούς μετασχηματισμούς, ανάμεσά τους και τη διάσπαση. Με τη διάσπαση, η εταιρεία αναδιαρθρώνεται και η δραστηριότητά της συνεχίζεται μέσα από νέα, ανεξάρτητα νομικά πρόσωπα.

Πώς λειτουργεί η διαδικασία της διάσπασης

  1. Ίδρυση νέων εταιρειών. Δημιουργείται μία νέα εταιρεία για κάθε εταίρο, με τον ίδιο ως μοναδικό μέτοχο ή εταίρο.
  2. Μεταβίβαση περιουσίας. Η αρχική εταιρεία διασπάται. Ακίνητα, εξοπλισμός και δραστηριότητες περνούν στις νέες εταιρείες, ανάλογα με το ποσοστό συμμετοχής κάθε εταίρου.
  3. Ανταλλαγή μεριδίων. Οι εταίροι ανταλλάσσουν τα μερίδια ή τις μετοχές της αρχικής εταιρείας με τίτλους των νέων, και η κοινή συμμετοχή τους τερματίζεται.
  4. Αυτονομία και πλήρης ιδιοκτησία. Κάθε εταίρος ελέγχει πλέον τη δική του εταιρεία, μαζί με το μερίδιο της περιουσίας που του αναλογεί.

Στην πράξη: η επιχειρηματική δραστηριότητα συνεχίζεται. Κάθε εταίρος παίρνει το κομμάτι που του αναλογεί και το διοικεί όπως κρίνει, ενώ η περιουσιακή αξία που χτίστηκε με τα χρόνια μένει ανέπαφη από τη σύγκρουση.

Φορολογικά οφέλη και προϋποθέσεις

Η διάσπαση απαιτεί προσεκτική προετοιμασία, όμως τα οφέλη της είναι σημαντικά:

  • Φορολογική ουδετερότητα. Ο Ν. 4601/2019, σε συνδυασμό με τις φορολογικές διατάξεις για τους μετασχηματισμούς επιχειρήσεων, επιτρέπει υπό προϋποθέσεις τη μεταβίβαση της περιουσίας χωρίς φόρο μεταβίβασης ακινήτων, φόρο υπεραξίας, τέλη και χαρτόσημο.
  • Οριστικός διαχωρισμός χωρίς απαξίωση. Οι εταίροι αποδεσμεύονται ο ένας από τον άλλον και η περιουσία δεν χάνει αξία στην πορεία.
  • Συνέχιση της δραστηριότητας. Κάθε εταίρος εφαρμόζει τη δική του επιχειρηματική στρατηγική στη νέα του εταιρεία.

Οι απαλλαγές δεν ισχύουν αυτόματα. Εξαρτώνται από τον σχεδιασμό της διάσπασης, την εταιρική μορφή και το είδος των περιουσιακών στοιχείων. Γι’ αυτό ο νομικός και ο φοροτεχνικός σχεδιασμός πρέπει να προηγηθούν κάθε άλλου βήματος.

Διαβάστε επίσης: αν εξετάζετε την έξοδο εταίρου με αποζημίωση, το άρθρο μας «Αποχώρηση Εταίρου & Διαιτησία: Πώς Καθορίζεται η Χρηματική Αξία της Εταιρικής Μερίδας» εξηγεί πώς αποτιμάται η μερίδα.

Πώς μπορεί να σας βοηθήσει η Valaw

Η διάσπαση εταιρείας απαιτεί στενό συντονισμό νομικών και φοροτεχνικών συμβούλων. Η ομάδα εταιρικού δικαίου της Valaw έχει μεγάλη εμπειρία στη διαχείριση εταιρικών διαφωνιών και στην υλοποίηση σύνθετων εταιρικών μετασχηματισμών.

Επικοινωνήστε μαζί μας για να αξιολογήσουμε τα δεδομένα της εταιρείας σας και να σχεδιάσουμε τον ασφαλέστερο τρόπο διαχωρισμού.

Επικοινωνήστε με την ομάδα εταιρικού δικαίου

Συχνές ερωτήσεις για τη διάσπαση εταιρείας

Μπορούμε να μεταβιβάσουμε τα ακίνητα της εταιρείας απευθείας στους εταίρους;

Νομικά γίνεται, όμως κοστίζει πολύ. Τα ακίνητα ανήκουν στο νομικό πρόσωπο της εταιρείας και η απευθείας μεταβίβασή τους στους εταίρους ως φυσικά πρόσωπα επιβαρύνεται με φόρο μεταβίβασης και φόρο υπεραξίας. Η διάσπαση εταιρείας πετυχαίνει τον ίδιο στόχο με ελάχιστο ή μηδενικό φορολογικό κόστος.

Ποια φορολογικά οφέλη έχει η διάσπαση εταιρείας με τον Ν. 4601/2019;

Ο νόμος, μαζί με τις φορολογικές διατάξεις για τους μετασχηματισμούς, προβλέπει φορολογική ουδετερότητα. Εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις, η μεταβίβαση της περιουσίας και η ανταλλαγή μεριδίων γίνονται χωρίς φόρο υπεραξίας, φόρο μεταβίβασης ακινήτων και τέλη χαρτοσήμου.

Τι γίνεται αν ένας εταίρος θέλει μετρητά αντί για νέα εταιρεία;

Τότε η διάσπαση δεν είναι το κατάλληλο εργαλείο. Εξετάζεται η οικειοθελής έξοδος ή η εξαγορά της εταιρικής του μερίδας. Αν το καταστατικό έχει σχετική πρόβλεψη ή διαιτητική ρήτρα, η αξία της μερίδας μπορεί να οριστεί μέσω διαιτησίας.

Η διάσπαση εταιρείας σημαίνει ρευστοποίηση της επιχείρησης;

Όχι. Η εταιρεία αναδιαρθρώνεται και η δραστηριότητα συνεχίζεται μέσα από τις νέες εταιρείες, όπου μεταφέρεται και η περιουσιακή της αξία.

Ποιος έχει τον έλεγχο μετά τη διάσπαση;

Κάθε εταίρος γίνεται μοναδικός μέτοχος ή εταίρος της δικής του νέας εταιρείας. Αποφασίζει μόνος του για τη στρατηγική της, χωρίς να χρειάζεται τη συναίνεση των πρώην συνεταίρων του.

Επικοινωνία